Theologische vorming gemeenteleden

In september 2011 beginnen we weer met de bovengenoemde cursus voor gemeenteleden. We willen starten met een nieuwe groep en doorgaan met de 2^e en 3^e jaars cursisten. Evenals in de voorgaande jaren wordt de cursus gegeven in de maanden september tot en met mei op zaterdagmorgen eens in de twee weken. Zo gauw de roosters bekend zijn zullen deze op de web-sites worden vermeld. Uitgebreide informatie vindt u in de gids die ook op deze web-site is opgenomen.

Waarom wordt deze cursus gegeven.

Deze cursus is een investering in jezelf. Voor ons dagelijks werk vinden we het heel normaal dat we ons van tijd tot tijd laten bijscholen. Zonder uitleg, zonder instructie begrijpen we niet wat er gebeuren moet en hoe we de werkzaamheden moeten uitvoeren. Willen we onze lichamelijke conditie op peil houden, dan zullen we ook daar oefeningen voor moeten doen. De Bijbel, het Woord van God, laat zien dat hetzelfde geldt voor onze geestelijke conditie. Daar wordt ook gesproken van trainen, discipline, wedstrijd, prijs, erekroon. We moeten werken aan onze geestelijk conditie. God vraagt dat van ons. Doen we niets dan verslapt ons geloof met alle gevolgen van dien. Hoe voeden we onze kinderen dan op de juiste wijze op, hoe moeten we omgaan met allerlei vernieuwingen? Natuurlijk laten we ons zondags onderwijzen in de kerk. Maar hoe vaak zitten we niet met concrete vragen waarop we geen antwoord weten. Hoe maken we onze kinderen duidelijk waarom het ene wel kan en het andere niet. Redenen genoeg om deze cursus te volgen.

Een greep uit de doelstellingen:
omgaan met ethische vragen;
hoe kennis over te dragen;
de bijbelse geschiedenis begrijpen;
verlenen van pastorale ondersteuning.

Nieuwsgierig geworden, lees dan de informatiegids hieronder:

Cursus Theologische Vorming voor Gemeenteleden

Cursusjaar 2011

Welkom op de cursus Theologische Vorming Gemeente leden in Rijssen

Doel van de cursus:
-Vorming van de kennis van de bijbel.
-Geschiedenis van kerk en zending.
-Vragen met betrekking tot het belijden van de kerk.
-Verwerking van persoonlijke geloofsvragen.
-Bezinning en doordenking van de vragen, die in deze tijd op ons afkomen.
-Toerusting voor het vervullen van taken in de gemeente

Inhoud van de vakken
In deze brochure vertelt ieder van de docenten welke inhoud zij aan hun vak geven. U leest wat hen als doel voor ogen staat en welke betekenis hun vak heeft voor deze tijd.

Opzet van de cursus
Vanuit een samenwerkingsverband worden er cursussen georganiseerd in: Gouda, Harderwijk, Middelharnis, Rijssen en Zeist.
Het is een driejarige cursus, die op zaterdagmorgen meestal om de 14 dagen vanaf september tot juni wordt gegeven.
Totaal ongeveer 20 zaterdagen. We beginnen om 9.00 uur en eindigen om 12.15 uur.
Een cursusochtend bestaat uit drie lesuren, die onderbroken worden door een korte pauze.
De cursus wordt gegeven in het Hervormd Kerkelijk Centrum Sion, Joh. Vermeerstraat 2, Rijssen.

Certificaat
Iedereen, die drie jaar aan alle activiteiten van de cursus heeft deelgenomen, ontvangt aan het einde van de cursus een certificaat. Daarna is er voor belangstellenden nog een vervolgcursus, het ‘Studium Generale’. Deze cursus bestaat uit een beperkt aantal zaterdagmorgens (2 morgens in cursusjaar 2009-2010).

Toelatingsvoorwaarden
Iedereen is welkom, ongeacht vooropleiding, kerklidmaatschap of leeftijd. Er zijn o.a. cursisten van goed 20 jaar, maar er zijn ook AOW-genieters.

Studiebelasting en studiemateriaal
Voor elk vak worden door de docenten opdrachten voor zelfstudie aan de cursisten gegeven. Dat behoeft niet gezien te worden als een absolute verplichting.
Het is de bedoeling van de cursusleiding, dat de prijs van de noodzakelijk aan te schaffen boeken binnen redelijke perken blijft.
Heel vaak zorgt de docent, dat er stencils zijn van de behandelde stof.

Open dag
Om een indruk te geven van de lessen en de sfeer te proeven, bent u van harte welkom op de open dag. Deze wordt dit jaar gehouden op 16 april, aanvang 9.00 uur in Sion.

Secretariaat
Mevr. A. Kippers, Esstraat 48, 7462 EH Rijssen, tel. 0548-512131, e-mail alettekippers@gmail.com

Penningmeester:
Dhr. G.J. van Putten, Dannenberg 9, 7461TH Rijssen, tel. 0548-514174, e-mail: gjvanputten@hetnet.nl
Bankrekeningnummer 679962212
Belangstelling voor de uitgebreide info-gids? Een telefoontje of mailtje is voldoende.

Docenten van de cursus
Drs. L.A.Burger, Tasveldweg 22, 7462 DR Rijssen ,tel. 513391,
e-mail: LENWBURGER@hetnet.nl
Dhr. W.C.Groenewegen, G.A.zn.Brederodestraat 12, 7461 ZT Rijssen, tel. 0548-516293,
e-mail: wcgroenewegen@hotmail.com
Ds K.A. Hazeleger, Gozem Gritterstraat 35, 7687 BZ Daarlerveen, tel. 0546-642562,
e-mail k.a.hazeleger@hetnet.nl
Ds M.B. Plette, Garvesingel 82, 7672 AM Vriezenveen, 0546-561527,
e-mail: mb.plette@hetnet.nl
Ds Jac Jongejan, Kerkstraat 19, 7671 HE Vriezenveen, 0546-562585,
e-mail: jacjongejan@ziggo.nl
Ds C.G. Visser,Joh. van Galenplantsoen 4, 7461 GM Rijssen, 0548-513684,
e-mail: ds.c.g.visser@filternet.nl
Ds J.W. van Bart, Jacobsonstraat 8b, 7642 BS Wierden, 0546-575432,
e-mail: jwvanbart@solcon.nl

Cursusleider:
vacant.

Aanmelding, inschrijving en cursusgeld
Mevr. A. Kippers, Esstraat 48, 7462 EH Rijssen, tel. 0548-512131
e-mail: alettekippers@gmail.com

Het cursusgeld bedraagt voor één jaar € 165-. Echtparen betalen slechts € 250,--.
Dit bedrag is voor 20 morgens van elk drie lesuren. De cursus is inmiddels begonnen op 3 september en eindigt op 9 juni.

Vragen?
Mocht u nog meer informatie willen, belt u gerust naar het secretariaat, penningmeester of naar de cursusleider.

Per vak bekeken:

Nieuwe Testament

We gaan bij dit onderdeel van de cursus letten op het bijzondere, het karakteristieke van elk
Bijbelboek van het Nieuwe Testament. Hierbij stellen we dan de volgende vragen:
Wie was de schrijver en voor wie schreef hij?
Waar, wanneer en onder welke omstandigheden werd het geschrift geschreven?
Met welk doel werd het geschreven?

In het eerste cursusjaar richten we onze aandacht in het bijzonder op de evangeliën en het boek Handelingen.. Bij de evangeliën letten we op hun onderlinge samenhang.
In dit jaar besteden we ook enige aandacht aan de ontstaansgeschiedenis van het Nieuwe Testament.
In de andere twee cursusjaren bespreken we met elkaar de brieven en de Openbaring van Johannes.
Hierbij komen dezelfde vragen terug als bij de evangeliën en het boek Handelingen. We zoeken een antwoord op de vraag: Wat wil de schrijver vooral benadrukken? Elke les sluiten we af met het bespreken van een aantal karakteristieke teksten van het bijbelboek, waarmee we ons bezig hebben gehouden. Hierbij vragen we ons af: Waarom staat een bepaalde tekst er zo en wat bedoelt de schrijver er mee te zeggen?
L.A. Burger

Oude Testament

In de christelijke kerk staat Jezus Christus centraal. Hij wordt met name in het Nieuwe Testament aan ons voorgesteld. Toch heeft de kerk – terecht – altijd volgehouden dat het Oude Testament nog steeds volop actueel is. Tijdens de cursus gaan we op zoek naar een dieper verstaan van dit deel van de bijbel.
In jaar 1 kijken we met name naar de vorm van het Oude Testament, zeg maar het uiterlijk. Het Oude Testament is voor ons het eerste deel van de bijbel, maar dat is niet altijd zo geweest. Het Oude Testament is allereerst het boek van Israël. En: oorspronkelijk was het helemaal geen eenheid; de boeken die later het Oude Testament gingen vormen, bestonden eerst los van elkaar. We vragen ons af: hoe is die ontwikkeling gegaan? Waarom ging men op een gegeven moment bepaalde boeken anders bekijken dan andere boeken? Hoe bepaalde men welke boeken wel bij het Oude Testament moesten horen en welke niet?
In jaar 2 gaan we meer aan de slag met de inhoud van het Oude Testament, zeg maar het innerlijk. We volgen de geschiedenis van Israël zoals het Oude Testament die beschrijft. We gaan daarbij ook op zoek naar de ‘prediking’ zoals die door de geschiedenis van Israël heen uit het Oude Testament naar voren komt. Wat is de boodschap van het Oude Testament? In jaar 3 tenslotte houden we ons bezig met de uitleg van bepaalde teksten van het Oude Testament. We nemen de tijd om een aantal gedeeltes grondig met elkaar te lezen en gaan op zoek naar de betekenis ervan.

K.A. Hazeleger

Kerkgeschiedenis
. Hoe was het leven van de eerste christenen? Welke plaats namen zij in in de samenleving? Waarom werden ze vervolgd?
Ik heb wel eens gehoord, dat de zondag oorspronkelijk een gewone werkdag was. Wanneer is dat veranderd?
Kluizenaars. De grondleggers voor de latere kloosters. Wat waren dat voor mensen? Wat bewoog hen zich terug te trekken uit de samenleving?
Augustinus. Ik heb zijn naam wel eens horen vallen, maar wat is het voor man geweest?
Erasmus was bijna uitgeroepen tot de grootste Nederlander aller tijden. De universiteit van Rotterdam is naar hem genoemd. Maar wat weet ik eigenlijk van hem?
Datzelfde geldt voor Luther, Zwingli en Calvijn.
Onze kerk kent belijdenisgeschriften: De apostolische geloofsbelijdenis, de geloofsbelijdenis van Nicea, de geloofsbelijdenis van Athanasius, de Nederlandse Geloofsbelijdenis, de Heidelbergse Catechismus, de Dordtse Leerregels. Het zou best nuttig zijn daar wat meer van te weten. De catechismus van Genève en de Augsburgse Confessie, ook belijdenisgeschriften van onze kerk, ken ik zelfs helemaal niet.
In oude bijbeltjes staat, dat deze vertaling tot stand is gekomen op last van de Hoogmogende Heren Staten-Generaal der verenigde Nederlanden en volgens het besluit van de Synode Nationaal gehouden te Dordrecht, in de jaren 1618-1619. Maar wat wil dit alles zeggen.
Ik heb wel eens gehoord van de Nadere Reformatie, het Piëtisme, de Puriteinen. Wat voor stromingen zijn dat geweest? Evenals de Verlichting, het Reveil, de Afscheiding en Doleantie.
Wat moet ik me voorstellen bij figuren als Kohlbrugge, Abraham Kuyper, Bonhoeffer, Karl Barth?
Hoe is de PKN tot stand gekomen?
Tenslotte: Hoe heeft de kerk de eeuwen door ernst gemaakt met de zendingsopdracht?
Dit en nog veel meer komt bij het vak kerkgeschiedenis aan de orde. Saai, muf? Wel neen. Door ons in het verleden te verdiepen, gaat dat veel meer voor ons leven en gaan we allerlei dingen in het heden veel beter begrijpen.

H.A.v.d.Pol

Dogmatiek

Begripsbepaling.
Dogmatiek is geloofsleer. Hoe denkt de kerk over een bepaald geloofsstuk, bijvoorbeeld, de maagdelijke geboorte van Christus? En hoe is in de geschiedenis van de kerk daarover gedacht? Daarop geeft de dogmatiek antwoord. Het is dus een vak dat nauw verbonden is met de geschiedenis der kerk. In de dogmatiek vatten we dus schriftgegevens samen. Daarmee wordt duidelijk dat wij niet de eerste christenen zijn, maar dat we staan in de traditie van de kerk der reformatie en van alle eeuwen. Als het gaat om de kernpunten van het christelijk geloof, beleden christenen in vroeger tijden hetzelfde als wij. En als zij soms bepaalde leerstukken anders beleden of beleefden was dat omdat zij in een andere tijd leefden dan wij. Het spreekt vanzelf dat de dogmatiek in de Rooms Katholieke Kerk anders wordt gefundeerd dan in de gereformeerde traditie. Dit verschil hangt samen met het feit dat in de gereformeerde traditie de Schrift alleen beslist over het dogma en het desnoods corrigeert, terwijl in de R.K-kerk de kerk beslist over het dogma. Dat is een totaal andere benadering.
Wat doe je vandaag met dogmatiek?
Dogmatiek is van groot belang om:
te beseffen dat je niet de eerste belijder en verdediger bent van de waarheid van God en Zijn Zoon Jezus Christus. We staan dus op de schouders van ons voorgeslacht. Dat maakt ons bescheiden en ootmoedig. Zij hebben dwalingen onderkend en afgewezen. Ze hebben door dieptepunten heen zicht gehad en gekregen op de hoogtepunten in de Schrift en dat ook opnieuw verwoord. Dat maakt ons vrijmoedig om de klassieke dogma’s der kerk eigentijds te belijden en te verwoorden.
ons geloof te belijden en naar de wereld te verdedigen. Zo dragen we uit wat de Schrift ons voorzegt en wat altijd beleden is. Zonder dogmatistisch te worden houden we aan het christelijk en schriftuurlijk dogma vast en komen we daarvoor op omdat het hart van de kerk daarin klopt.
de lijnen en kaders van de Schrift helder te hebben. Dogmatische bezinning geeft een scherpe belijning aan de kerkelijke arbeid zoals bijv. prediking, catechese en theologie. Zonder dogmatische bezinning blijft dit alles wat vaag en wazig
verwoord. Dat maakt ons vrijmoedig om de klassieke dogma’s der kerk eigentijds te belijden en te verwoorden.

M.B. Plette

Pastoraat en diaconaat

Meer naar de praktijk van het kerkelijk leven komen o.a. vakken als pastoraat en diaconaat aan de orde. Dit zijn onderdelen van wat we noemen de praktische theologie. Ook het vak catechetiek valt daaronder, maar dat krijgt hieronder aparte aandacht. De inbreng van de cursisten vanuit de praktijk van de gemeente zal aan het volgen van deze vakken een levendig karakter geven.

In het eerste jaar komt het pastoraat in meer algemene zin aan de orde. De eerste vraag is: Wat is pastoraat? Vervolgens: Hoe krijgt dit nu in de gemeente gestalte? Wat is een pastorale gemeente? We besteden aandacht aan achtergrond, doel en praktijk van het 'gewone' huisbezoek. Ook is het nuttig om ons enigszins te verdiepen in gespreksvaardigheden. En we gaan in op een vraag als; Hoe breng ik God ter sprake?

In derde jaar proberen we bepaalde thema’s die in het pastoraat aan de orde zijn wat uit te diepen en concreter te maken. Daarbij valt te denken aan b.v. pastoraat rond het Heilig Avondmaal (heilstoeëigening, geloofszekerheid) pastoraat aan zieken, pastoraat bij rouw, innerlijke genezing, pastoraat en hulpverlening (psycho-sociale nood), vermanen in het pastoraat.

In het tweede jaar is het onderdeel diaconaat aan de beurt. Het diaconaat is verwant aan het pastoraat, maar verdient zeker aparte aandacht. Na een algemene verkenning (wat is diaconaat?) gaan we in op enkele achtergronden uit OT en NT (bv. verhouding barmhartigheid en gerechtigheid; Koning Jezus is Diaken; start van het diaconaat volgens Handelingen). Vanuit de kerkgeschiedenis zijn mooie staaltjes van diaconaat bekend, maar eerlijk gezegd ook slechte voorbeelden. Tenslotte gaan we meer praktisch naar de vraag hoe de diaconale roeping gestalte krijgt binnen de gemeente, in de samenleving en wereldwijd.

Ethiek

2 Om er in te komen
Hoe zou de samenleving eruit zien, als niemand zou stelen?
B5. Niet stelen
Je mag je niet iets toe-eigenen, dat van een ander is. Het accent ligt in dit gebod op het heimelijk stelen. Denk aan de valse weegschaal (Hos. 12: 8). Roven mag ook niet, ook niet van de vrijheid (denk aan de verkoop van Jozef, Gen. 40: 15). ………………
B6. Alles is van God
De onderliggende gedachte onder dit gebod is, dat alles van God is (Ps. 24: 1). Ook wat wij hebben, hebben we gekregen van God. Het recht op eigendom (dat er Bijbels gezien is) mogen we nooit verabsoluteren. ………………………………
B7. Bezit en geld
Het Nieuwe Testament noemt geld een grote macht. In 1 Tim. 6: 10 heeft Paulus het over de geldgierigheid als de wortel van alle kwaad. Jakobus wijst ook duidelijk op dit gevaar. En in het Lukasevangelie komt het thema ook verschillende keren aan de orde (in de andere evangeliën ook, maar bij Lukas opvallend vaak). ……………………………….
C3 Stellingen
Eens een dief, altijd een dief
Niet geven is ook stelen.
Als je in de handel zit, kun je niet eerlijk zijn
Zwartwerk moet een thema worden voor het `censura morum’
Wij dienen de Mammon door niet meer over te hebben voor de 3e wereld.
De secularisatie heeft alles te maken met de Mammon.
Een arme mag een brood stelen
C4 Wat kunnen we leren over de omgang met geld van Lukas 16: 1-18.
C5 De macht van het geld is in onze tijd een veel bedreigender macht dan die van de seksualiteit.

Jac Jongejan.

Gemeenteopbouw

Het vak gemeenteopbouw is een nieuw vak binnen de cursus. We staan stil bij tal van vragen die zich aandienen bij het gemeente zijn in de 21^e eeuw. Verschillende gemeenten bezinnen zich op hun rol en roeping in deze tijd. Visies op zaken die lange tijd gemeengoed waren, worden opnieuw doordacht. Elke tijd brengt immers eigen vragen met zich mee.
Welke invloed heeft de samenleving op de kerk? Wat is het eigene van de gereformeerde traditie? En wat is daarin onopgeefbaar? En hoe kun je als kerk tegelijkertijd midden in deze tijd en cultuur staan? Dat zijn zo een aantal vragen waar we bij stilstaan. We gaan daarbij ook in op missionair gemeente zijn, waar vandaag de dag veel over gesproken wordt. Tevens willen we enige helderheid verschaffen in het almaar groeiende veld van gemeenteopbouw, door verschillede modellen te bestuderen, waarbij we ook ingaan op de achtergronden en de theologie die erachter zit. We kijken welke trends en veranderingen zich afspelen, en hoe je daar vanuit onze traditie tegenaan kunt kijken. We begeven ons, anders gezegd, in het spanningsveld van traditie en vernieuwing.
Binnen het vak gemeenteopbouw is ook aandacht voor een aantal andere deelgebieden. Zo staan we ook een aantal uren stil bij liturgie, is er aandacht voor homiletiek en de kerkorde.

R.F. de Wit

Catechetiek

Juist, dat gaat over catechisatie. In onze gemeenten is dringend behoefte aan mensen die catechese kunnen geven (en dat kun je leren!!!), maar ook aan kennis over de inhoud van de catecheselessen en de wijze waarop het werd en wordt gegeven.
De cursus TVG heeft daarom bewust dit vak in het programma opgenomen.
We denken samen na over visies op catechese, de wijze waarop catechese door de eeuwen heen gegeven is en natuurlijk ook over de catechisant van nu. Wat zegt de Bijbel over de catechisant? In welke cultuur groeit deze catechisant op? Welke zit in zijn hoofd en hart als hij/zij het catecheselokaal binnenstapt? Zijn er leeftijdsgebonden kenmerken bij de catechisant?
We kijken ook naar de opbouw van een les. We bereiden delen van een les voor en presenteren dat in eigen groep. Allerlei mogelijke vormen van bezig zijn met de bijbelse boodschap komen aan de orde, naast soorten van Bijbelstudies ook vormen van kennisoverdracht via een verhaal of via andere vorm.
Allerlei activerende werkvormen en andere didactische mogelijkheden worden besproken en getraind.
Er worden voorbereide lessen echt gegeven en via een video-opname weer besproken in de groep (uiteraard op vrijwillige basis).
In het laatste jaar vergelijken we o.a. diverse catechesemethodes en ook diverse manieren van catecheselessen in diverse kerken en groepen.
Zo draagt dit onderdeel bij aan gedegen catechetisch onderwijs binnen onze gemeenten. Dit is nodig voor elke gemeente, die gelooft in het belang en het welzijn van de jeugd.

W.C.Groenewegen